คนที่ต้องการเงินก้อนโดยใช้บ้านหรือที่ดินเป็นหลักประกัน มักเจอสองคำนี้เสมอ — จำนอง กับ ขายฝาก ฟังดูคล้ายกัน แต่ผลทางกฎหมายต่างกันมาก โดยเฉพาะเรื่อง "กรรมสิทธิ์" ว่าทรัพย์ยังเป็นชื่อของใครระหว่างสัญญา บทความนี้สรุปให้เข้าใจในครั้งเดียว
จำนองคือการนำอสังหาริมทรัพย์ไปจดทะเบียนเป็นหลักประกันการกู้เงิน ณ สำนักงานที่ดิน โดยกรรมสิทธิ์ยังเป็นของผู้จำนองตลอดสัญญา เจ้าหนี้ไม่สามารถยึดทรัพย์ได้เอง หากผิดนัดชำระ เจ้าหนี้ต้องฟ้องศาลเพื่อบังคับจำนองและขายทอดตลาดตามกระบวนการกฎหมาย ซึ่งใช้เวลา จึงเป็นแบบที่ผู้กู้ "ถือแต้มต่อ" มากกว่า แลกกับวงเงินที่มักได้ต่ำกว่า
ขายฝากคือการ "ขาย" ทรัพย์ให้ผู้รับซื้อฝากโดยกรรมสิทธิ์โอนไปทันทีตั้งแต่วันจดทะเบียน แต่ผู้ขายฝากมี "สิทธิไถ่" ทรัพย์คืนภายในเวลาที่ตกลงกัน หากไถ่ตามกำหนด ทรัพย์กลับมาเป็นของเราเหมือนเดิม หากพ้นกำหนดโดยไม่ไถ่และไม่ได้ขยายเวลา ทรัพย์จะตกเป็นของผู้รับซื้อฝากโดยไม่ต้องขึ้นศาล — ความเด็ดขาดนี้เองทำให้ผู้รับซื้อฝากกล้าให้วงเงินสูงกว่าจำนอง
| ประเด็น | จำนอง | ขายฝาก |
|---|---|---|
| กรรมสิทธิ์ระหว่างสัญญา | ยังเป็นของผู้จำนอง | โอนไปผู้รับซื้อฝากทันที (มีสิทธิไถ่คืน) |
| วงเงินที่มักได้ (ของเรา) | สูงสุด ~50% ของราคาประเมิน | สูงสุด ~80% ของราคาประเมิน |
| ถ้าผิดนัด/ไม่ไถ่ | เจ้าหนี้ต้องฟ้องศาลบังคับจำนอง | พ้นกำหนดไถ่ ทรัพย์ตกเป็นของผู้รับซื้อฝาก |
| ผลตอบแทนตามกฎหมาย | ดอกเบี้ยเงินกู้ไม่เกิน 15% ต่อปี | สินไถ่รวมแล้วไม่เกิน 15% ต่อปี (ตาม พ.ร.บ. 2562) |
| การใช้ประโยชน์ในทรัพย์ | อยู่อาศัย/ใช้ต่อได้ตามปกติ | ที่อยู่อาศัย/ที่เกษตร: อยู่ต่อได้จนครบกำหนดไถ่ |
| เหมาะกับ | ต้องการความปลอดภัยสูง วงเงินไม่ต้องมาก | ต้องการวงเงินสูง อนุมัติไว มั่นใจว่าไถ่ไหว |
ที่ HOME EASY CASH เราให้คำปรึกษาก่อนตัดสินใจโดยไม่มีค่าใช้จ่าย วิเคราะห์จากทรัพย์และแผนการเงินจริงของคุณว่าแบบไหนเสี่ยงน้อยที่สุด ไม่เชียร์ให้ทำแบบที่เราได้ประโยชน์ แต่ให้ข้อมูลครบแล้วคุณเลือกเอง
บทความนี้จัดทำเพื่อให้ความรู้ทั่วไป ไม่ใช่คำแนะนำทางกฎหมายเฉพาะกรณี โปรดตรวจสอบเงื่อนไขกับเจ้าหน้าที่กรมที่ดินหรือปรึกษาเราก่อนตัดสินใจ